Leen Willy Berends

Leen – iets dat te maken heeft met God, een boek dat de meesten van jullie waarschijnlijk niets zegt en niet veel voorbij komt op het internet. Het boek vertelt een stuk geschiedenis over Enschede ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. De gebeurtenissen in deze woonplaats worden nooit uitvoerig besproken, maar toch zijn er ook in Enschede bijzondere dingen gebeurt. 

Leendert Overduin

Dominee Leendert Overduin heeft een grote rol in de geschiedenis van Enschede ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Berends zegt het volgende over Leen: “In harde cijfers heeft Leendert Overduin de meest succesvolle hulporganisatie voor Joodse mensen in bezet Europa op poten gezet, maar bijna niemand weet dat. De dominee zwijgt over wat er gebeurd is en de stad zwijgt met hem mee. Goed en fout lopen naast elkaar door de stad. Niets is wat het lijkt.” 

Leendert Overduin kwam in 1938 in Enschede nadat hij zijn theologiestudie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam heeft afgerond. In Enschede wordt Leen direct geconfronteerd met veel vluchtende Joden uit Duitsland, na de kristallnacht op 10 november 1938.

Op 13 september 1941 wordt Enschede belaagd met een razzia. Leen is op dat moment pas enkele maanden terug van een heftige herstelperiode. De oorlog in Enschede begint nu pas echt en Leendert Overduin speelde een belangrijke rol in het redden van heel veel Enschedese levens. 

Inspirerend

Het boek Leen neemt je mee in een stuk geschiedenis waarin getoond wordt hoeveel er eigenlijk gaande was in deze woonplaats en hoe belangrijk de rol van Leen hierin was. Ik ga er niks over verklappen, daarvoor moet je zelf het boek gaan lezen. Wat ik er wel over kwijt wil is dat het een bijzonder weten is dat een man die zo van belang is geweest in vele levens, zo onbekend is en zelf ook niet zat te wachten op aandacht voor zijn rol ten tijde van de Tweede oorlog en erna. Het laat ook zien hoe warmhartig Leen was en dat er een groot grijs vlak zit tussen zwart en wit, goed en fout. Het verhaal van Leen en de oorlogsgeschiedenis van Enschede zijn zeker inspirerend, evenals het ‘Noaberschap’, dat je tegenwoordig nog steeds terugziet en voelt in deze mooie woonplaats. 

Schrijfstijl

Iedereen kan zich voorstellen dat wanneer je geïnteresseerd bent in geschiedenis, in het specifiek de Tweede Wereldoorlog, dat een boek over je eigen woonplaats dan uitermate boeiend is. Toen ik voorbij zag komen dat er een boekpresentatie aan zat te komen over Leen was ik dan ook direct geïnteresseerd. Op de boekpresentatie waren voornamelijk oudere mensen aanwezig, maar dat maakte het niet minder boeiend. 

Hoewel de oorlogsgeschiedenis van Enschede eigenlijk sowieso boeiend is, vooral gezien er niet veel over gepraat wordt, denk ik toch dat het Leen een boek is dat vooral interessant is voor mensen die in de omgeving van Enschede wonen. Het vertelt ook veel meer dan alleen het verhaal van Leen. Berends, een man met veel kennis over Enschede, heeft dit boek in slechts drie maanden geschreven. Hij heeft het verhaal van Leendert Overduin altijd interessant gevonden en zodoende is er uiteindelijk toch een boek verschenen. Een leuk feitje dat tijdens de boekpresentatie benoemd werd is dat Berends het boek op zijn oude iPhone heeft geschreven. Dat feit en dat hij het in slechts drie maanden heeft geschreven, is al een compliment waard.

Het boek gaat dus over Leen, maar ook over de geschiedenis van Enschede. Beide heel boeiend, maar de schrijfstijl van Berends was een beetje ‘all over the place’. Leen is geen boek dat je erbij pakt om ontspannen te lezen over de geschiedenis, maar een geschiedenisboek over Enschede waar je ook wel je koppie bij moet houden om op te slaan waar Berends het nu precies over heeft. 

Het boek wordt ondersteunt met vele afbeeldingen en foto’s om het verhaal nog duidelijker te maken, wat zeer prettig is. Het is duidelijk dat Berends veel onderzoek heeft gedaan en veel kennis heeft over de (oorlogs)geschiedenis van Enschede.