Het zusje van Carlie van Tongeren

Soms zijn er auteurs van wie je eigenlijk zeker weet dat hun boeken helemaal bij je passen, maar waarbij het er op de een of andere manier nooit van komt om er daadwerkelijk eentje te lezen. Voor mij was Carlie van Tongeren zo’n auteur. Ik volg haar al lange tijd, heb meerdere boeken van haar in mijn kast staan en heb haar zelfs ontmoet om mijn boeken te laten signeren. Maar daadwerkelijk een boek van haar lezen? Dat had ik, bijzonder genoeg, nog nooit gedaan.

In september besloot ik daar eindelijk verandering in te brengen en pakte ik Het zusje van op. En wat ben ik blij dat ik dat heb gedaan! Want hoewel dit een relatief dun boek is, heeft het ontzettend veel indruk op me gemaakt.

Veroordeeld voor iets wat je niet hebt gedaan

Liv is een doodnormaal meisje dat een fijn leven leidt. Ze gaat naar school, heeft haar eigen vrienden en is gelukkig. Tot haar wereld volledig op zijn kop komt te staan wanneer haar broer Alex betrokken raakt bij een ernstig auto-ongeluk. Alex belandt zwaargewond in het ziekenhuis, maar het meisje dat hij heeft aangereden, Zoë, overleeft het ongeluk niet. En alsof dat nog niet verschrikkelijk genoeg is, blijkt Alex onder invloed van alcohol achter het stuur te hebben gezeten.

Zoë zat bij Liv op school en al snel verandert de manier waarop haar klasgenoten naar haar kijken. Liv is niet langer gewoon Liv, maar ‘het zusje van’. Het zusje van de jongen die Zoë heeft doodgereden. Ze wordt genegeerd, nagewezen en zelfs lastiggevallen. Alsof zij verantwoordelijk is voor wat er die avond is gebeurd. Ondertussen worstelt Liv met haar eigen gevoelens. Alex blijft haar broer, maar hoe kun je iemand verdedigen die iets onvergeeflijks heeft gedaan? Mag ze zelf verdriet hebben om Zoë? En wie staat er eigenlijk voor Liv klaar, terwijl iedereen een oordeel over haar lijkt te hebben?

Een dun boek met een enorme impact

Wat mij misschien nog wel het meest heeft verrast aan Het zusje van, is hoeveel Carlie van Tongeren weet over te brengen in zo weinig pagina’s. Normaal gesproken merk ik bij kortere boeken dat ik soms wat diepgang mis. Er is simpelweg minder ruimte om personages, emoties en gebeurtenissen uitgebreid uit te werken. Maar Carlie bewijst met dit verhaal dat een boek helemaal niet dik hoeft te zijn om een enorme indruk achter te laten.

Het voelt alsof er over ieder woord is nagedacht. Geen onnodige uitweidingen, geen overbodige scènes, maar een verhaal waarin alles bijdraagt aan de boodschap die de auteur wil overbrengen. Juist daardoor komt het verhaal ontzettend krachtig binnen. Je kunt Het zusje van gemakkelijk in één ruk uitlezen, maar dat betekent absoluut niet dat je het ook zo snel weer vergeet. Integendeel zelfs. Dit is zo’n boek waarvan ik weet dat ik er nog regelmatig aan terug zal denken.

Innerlijke strijd

Wat Het zusje van voor mij zo sterk maakt, is de manier waarop Carlie van Tongeren de innerlijke strijd van Liv beschrijft. Want hoe ga je ermee om als iemand van wie je houdt iets verschrikkelijks heeft gedaan? Kun je boos zijn op je broer en tegelijkertijd bang zijn om hem te verliezen? Kun je verdriet voelen om een slachtoffer, terwijl de mensen om je heen vinden dat je daar geen recht op hebt? Het zijn ingewikkelde vragen waarop geen eenvoudige antwoorden bestaan. En juist dat maakt Liv zo’n geloofwaardig personage.

Daarnaast vond ik vooral de reacties van haar leeftijdsgenoten ontzettend aangrijpend. Liv heeft helemaal niets met het ongeluk te maken, maar wordt er wel op afgerekend. Ze wordt buitengesloten en veroordeeld vanwege de daden van iemand anders. Alsof haar familieband met Alex haar automatisch medeschuldig maakt. Het verhaal schuurt. Het voelt ongemakkelijk en soms zelfs ronduit oneerlijk. Maar dat is precies waarom het zo goed werkt. Carlie van Tongeren laat je niet alleen zien wat er gebeurt, maar laat je ook voelen hoe ingrijpend de gevolgen van zulke oordelen kunnen zijn.

Een boek dat op iedere school gelezen zou moeten worden

Hoewel je natuurlijk hoopt dat niemand ooit in een situatie als die van Liv terechtkomt, voelt het verhaal ontzettend realistisch. Het is helemaal niet moeilijk om je voor te stellen hoe snel mensen een oordeel klaar kunnen hebben, zeker op een middelbare school waar emoties hoog oplopen en verhalen zich razendsnel verspreiden. En precies daarom vind ik Het zusje van zo’n belangrijk boek voor jongeren.

Het laat zien hoeveel invloed woorden, aannames en buitensluiting kunnen hebben op iemands leven. Dat je niet verantwoordelijk bent voor de keuzes van een ander, ook niet wanneer die ander familie is. Maar ook dat verdriet, boosheid, loyaliteit en liefde naast elkaar kunnen bestaan. Wat mij betreft zou dit boek dan ook op iedere middelbare school gelezen mogen worden. Het is bij uitstek een verhaal dat zich leent voor gesprekken in de klas over schuld, verantwoordelijkheid, groepsdruk, empathie en de gevolgen van alcohol in het verkeer. Ik denk dat het jongeren echt aan het denken kan zetten over hun eigen gedrag en de manier waarop ze met anderen omgaan.

Smaakt naar meer

Het zusje van is voor mij een ontzettend geslaagde eerste kennismaking met het werk van Carlie van Tongeren. Met een relatief kort verhaal weet ze een zwaar en ingewikkeld onderwerp op een toegankelijke, realistische en vooral aangrijpende manier over te brengen.

Het is een boek dat je misschien binnen een paar uur uitleest, maar waarvan de boodschap veel langer blijft hangen. Een verhaal dat raakt, confronteert en je uitnodigt om verder te kijken dan je eerste oordeel. En nu ik eindelijk een boek van Carlie heb gelezen, weet ik één ding zeker: haar andere boeken gaan niet nog jarenlang ongelezen in mijn kast blijven staan!

Goed om te weten: Het zusje van was een van de elf leestips van de Jonge Jury 2021. Inmiddels heeft het boek ook een nieuwe cover gekregen, die wat mij betreft nóg meer aanspreekt dan de editie die je op mijn foto ziet!

Lees hier een fragment van het boek.