Cleopatra Saara El-Arifi

Een machtige koningin, politieke intriges, liefde, oorlog en een flinke dosis geschiedenis: Cleopatra van Saara El-Arifi vertelt het verhaal van een van de bekendste vrouwen uit de oudheid, maar dan vanuit haar eigen perspectief. En wat een verhaal is het geworden!

Cleopatra vertelt haar eigen verhaal

Ik moet eerlijk zeggen dat ik nog niet eerder een boek heb gelezen waarin Cleopatra zo’n belangrijke rol speelt. Laat staan een roman waarin zij als het ware zélf haar levensverhaal vertelt. Alleen dat uitgangspunt maakte me al ontzettend nieuwsgierig. En na het lezen kan ik eigenlijk maar één ding zeggen: wat is Cleopatra een interessante vrouw!

We kennen haar natuurlijk allemaal uit de geschiedenisboeken en verhalen die eeuwen na haar dood over haar zijn verteld. Cleopatra wordt daarin regelmatig neergezet als verleidster, minnares of manipulatieve koningin. Saara El-Arifi kiest in deze roman voor een compleet andere benadering. Wat als Cleopatra zelf haar verhaal had kunnen vertellen? Hoe zou zij dan terugkijken op haar keuzes, haar liefdes, haar macht en alles wat ze heeft verloren?

Dat perspectief vond ik ontzettend sterk. Cleopatra wordt niet gereduceerd tot de mannen met wie ze relaties had, maar staat volledig op eigen benen. Ze is intelligent, ambitieus, strategisch en vastberaden, maar tegelijkertijd ook een vrouw die liefheeft, rouwt, fouten maakt en alles over heeft voor de mensen die belangrijk voor haar zijn.

Een verhaal waarin ontzettend veel samenkomt

Deze roman bevat eigenlijk heel veel thema’s: machtsspelletjes, romantiek, politiek, historie, vriendschap, spanning, avontuur, oorlog en rouw. En waarschijnlijk vergeet ik dan nog een aantal thema’s.

Bij boeken waarin zoveel verschillende onderwerpen samenkomen, bestaat altijd het risico dat bepaalde verhaallijnen gehaast aanvoelen of thema’s onvoldoende worden uitgewerkt. Dat gevoel had ik bij Cleopatra absoluut niet. Alles lijkt zijn eigen plek binnen het verhaal te krijgen en de verschillende elementen versterken elkaar juist.

Het ene moment zit je midden in politieke intriges en moet Cleopatra nadenken over haar positie als heerser, terwijl ze op een ander moment geconfronteerd wordt met liefde, verlies of de gevolgen van haar eigen beslissingen. Daardoor blijft het verhaal voortdurend in beweging.

Is dit echt romantasy?

Als ik dan toch ergens kritisch over moet zijn, is het over het label romantasy dat aan het boek wordt gegeven. Romantasy is een combinatie van romance en fantasy, en vooral dat laatste genre vind ik persoonlijk niet helemaal bij Cleopatra passen.

Begrijp me niet verkeerd: het boek heeft absoluut iets magisch. De oud-Egyptische wereld, de goden, gebruiken en overtuigingen zorgen samen met de bijna betoverende schrijfstijl van Saara El-Arifi voor een bijzondere sfeer. Maar voor mij is dat nog niet voldoende om het boek echt als fantasy – en daarmee romantasy – te bestempelen.

Wie hierdoor een fantasyroman verwacht waarin magie een grote rol speelt, kan daarom misschien iets anders krijgen dan verwacht. Zelf zou ik het eerder omschrijven als een epische historische hervertelling met romantische elementen. 

Geschiedenis en fictie

Niemand kan natuurlijk precies weten wie Cleopatra werkelijk was, wat ze dacht en wat er zich achter gesloten deuren heeft afgespeeld. El-Arifi maakt dan ook duidelijk dat Cleopatra een fictieve, epische hervertelling van haar leven is.

Toch krijg je tijdens het lezen het gevoel dat je iets meekrijgt van de wereld waarin Cleopatra leefde. Verschillende oud-Egyptische gebruiken, overtuigingen en historische gebeurtenissen zijn verweven in het verhaal. Dat geeft de roman net dat beetje extra en maakte me regelmatig nieuwsgierig naar de werkelijke geschiedenis achter bepaalde gebeurtenissen.

Maar uiteindelijk staat voor mij vooral het leesplezier bovenaan. Cleopatra hoeft geen geschiedenisboek te zijn om je nieuwsgierig te maken naar deze bijzondere periode en vrouw.

Een dikke aanrader

Wat een verhaal! Cleopatra weet je van begin tot eind te vermaken. Er gebeurt ontzettend veel, maar nergens kreeg ik het gevoel dat het boek daardoor te vol werd. Integendeel: juist de combinatie van politiek, romantiek, geschiedenis, spanning, oorlog, vriendschap en verlies maakt het verhaal zo interessant.

Daarnaast vond ik de schrijfstijl van Saara El-Arifi prachtig. Ze weet de wereld rondom Cleopatra haast tot leven te wekken en maakt van een historische figuur die we allemaal denken te kennen een menselijk en interessant hoofdpersonage.

Het verhaal is vermakelijk, meeslepend en op precies de juiste momenten spannend. Daardoor heb je nauwelijks tijd om je te vervelen en vlieg je door de pagina’s heen. Het boek was dan ook veel te snel uit.

Een dikke aanrader dus! Cleopatra bevat zoveel verschillende elementen dat er bijna voor iedere lezer wel iets uit te halen valt. Na deze kennismaking met Saara El-Arifi weet ik in ieder geval één ding zeker: ik wil absoluut meer van deze auteur lezen.

Lees hier een fragment van het boek.

“‘Waarom doet u het dan?’
‘Egypte,’ zei ik eenvouding. ‘Zij is mij en ik ben haar. Met ieder tinctuur en met iedere hechting repareer ik een stukje van mezelf. Het zijn niet zomaar mensen, Ahmose. Ze zijn onderdeel van mij.’
Ook al haalden sommigen naar me uit of verspreidden ze lelijke geruchten over mij, ik hield van het zoals ik van het lichaam hield dat ik in deze wereld droeg.
Het was eenvoudifger geweest als het niet zo was. Als Egypte gewoon een plek was geweest en de mensen niets anders waren dan mijn onderdanen. Dan zouden er minder gestoven zijn. Maar ik zal nooit spijt hebben van liefde.”